POSTĘPOWANIE SPRAWDZAJĄCE W REKRUTACJI DO POLICJI

Przedmiotem weryfikacji w ramach kolejnego etapu postępowania kwalifikacyjnego jest przesłanka rękojmi zachowania tajemnicy. Zgodnie z postanowieniami ustawy o ochronie informacji niejawnych Policja samodzielnie przeprowadza postępowania sprawdzające wobec osób, które ubiegają się o przyjęcie do służby.

Podmiotem bezpośrednio odpowiedzialnym za jego prowadzenie jest pełnomocnik do spraw ochrony informacji niejawnych. Wszczyna on postępowanie na pisemne zlecenie kierownika jednostki organizacyjnej Policji, który jest jednocześnie przełożonym właściwym w sprawie postępowania kwalifikacyjnego.

W wypadku kandydatów do służby w Policji prowadzi się zwykłe postępowanie sprawdzające, którego przedmiotem jest weryfikacja rękojmi zachowania tajemnicy informacji poufnych. Podstawową, wstępną czynnością tej procedury jest osobiste wypełnienie i złożenie przez kandydata „ankiety bezpieczeństwa osobowego”.

Kandydat po wypełnieniu ankiety składa pisemne oświadczenie o wyrażeniu zgody na przeprowadzenie postępowania sprawdzającego. Bez realizacji tego warunku nie może się ono toczyć. Natomiast nie wymaga się takiej zgody od osób trzecich, których dane zostały ujawnione w ankiecie bezpieczeństwa. Ustawa o ochronie informacji niejawnych przewiduje, że zbieranie i przetwarzanie danych o wymienionych osobach może się odbywać bez ich wiedzy i zgody. Równocześnie zakres dotyczących ich informacji powinien być ograniczony do minimum, które jest niezbędne do ustalenia, czy sprawdzany daje rękojmię zachowania tajemnicy.

Następnie dane, które kandydat zawarł w ankiecie bezpieczeństwa osobowego, są sprawdzane w ewidencjach, rejestrach i kartotekach. To samo dotyczy innych danych, które zostały uzyskane w toku postępowania sprawdzającego, jeżeli mają one znaczenie dla realizacji celu tego postępowania.

Wszystkie czynności, które są prowadzone wobec kandydata do służby w ramach zwykłego postępowania sprawdzającego, powinny zostać zakończone przed upływem trzech miesięcy od dnia złożenia wniosku o przeprowadzenie takiego postępowania wraz z wypełnioną ankietą bezpieczeństwa osobowego. Postępowanie sprawdzające może się zakończyć wydaniem poświadczenia bezpieczeństwa, odmową jego wydania albo umorzeniem. Jeżeli wykazało ono, że kandydat do służby daje rękojmię zachowania tajemnicy, pełnomocnik do spraw ochrony informacji niejawnych wydaje mu poświadczenie bezpieczeństwa oraz zawiadamia o tym przełożonego, który jest właściwy w sprawie postępowania kwalifikacyjnego (wnioskodawcę). Ponieważ dotyczy ono dostępu do informacji niejawnych o klauzuli „poufne”, wydaje się je na okres dziesięciu lat. Jednak należy podkreślić, że wydane w ten sposób poświadczenie będzie ważne tylko wówczas, jeżeli kandydat zostanie przyjęty do służby w Policji.

Postępowanie sprawdzające może się również zakończyć umorzeniem. Ma to miejsce w wypadku śmierci kandydata do służby albo gdy z innych przyczyn stało się ono bezprzedmiotowe (np. kandydat zrezygnował z ubiegania się o przyjęcie do służby w Policji, podmiot prowadzący postępowanie kwalifikacyjne wobec kandydata odstąpił od jego prowadzenia).

Z punktu widzenia kandydata do służby najbardziej niekorzystnym rozstrzygnięciem jest odmowa wydania poświadczenia bezpieczeństwa. Organ prowadzący postępowanie sprawdzające podejmuje taką decyzję, jeżeli uzna, że kandydat nie daje rękojmi zachowania tajemnicy albo że istnieją w tej kwestii wątpliwości, których nie udało się usunąć. Jest ona doręczana osobie sprawdzanej, a wnioskodawcę powiadamia się o jej wydaniu. Ponowne wszczęcie postępowania sprawdzającego wobec takiej osoby jest dopuszczalne, jednak nie wcześniej niż po upływie roku od doręczenia decyzji odmownej. Zarówno od decyzji o odmowie wydania poświadczenia bezpieczeństwa, jak i umorzeniu postępowania sprawdzającego kandydatowi do służby w Policji przysługuje odwołanie do prezesa Rady Ministrów. Takie odwołanie nie wymaga uzasadnienia. Wnosi się je za pośrednictwem podmiotu, który wydał kwestionowaną decyzję, w terminie czternastu dni od jej doręczenia osobie wnoszącej odwołanie. Należy podkreślić, że wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania negatywnej decyzji. Jeżeli decyzja organu odwoławczego także nie będzie korzystna dla kandydata, może on w terminie trzydziestu dni od jej otrzymania wnieść skargę do sądu administracyjnego.

Źródło: Materiały szkoleniowe z kursy przygotowawczego dla kandydatów. Ochikara.
​